چکیده
این مقاله مدارس را با نگاهی به ویژگیهای مدرسهها بر اساس نوع سازمانها و فعالیتهای محوری آنها تقسیمبندی میکند. مدارس به پنج دسته تقسیم شده و شش محور سازمانی مهم در ارتباط با این مدرسهها مورد بررسی قرار میگیرند. پنج نوع مدرسه عبارتند از: سنتی، خام، دارای عملکرد بهبودیافته، پیشرو و دارای عملکرد عالی.
کلیدواژه(ها) : مدرسه؛ مدیریت مدرسه؛ انواع مدرسه؛ مدیر مدرسه
منبع : سایت «راهکار مدیریت»
1- مقدمه
این مقاله به شیوهای جدید یک تقسیمبندی از مدارس به مدیران مدرسهها و مسئولان آموزش و پرورش ارائه میکند. این تقسیمبندی مدرسهها و به طور طبیعی مدیران آنها را به پنج دسته تقسیم میکند و شش محور سازمانی مهم را در ارتباط با این مدرسهها مورد بررسی قرار میدهد. مدیران محترم مدرسهها میتوانند جایگاه خود را در جدول پیدا کنند و اگر متأسفانه خود را ردیفهای سنتی و خام یافتند، نسبت به تجدید نظر کلی در شیوه اداره مدرسه خویش اقدام کنند و در صورتی که در سایر ردیفها هستند، در مورد حرکت به سمت کیفیتگرایی، از تلاش بیوقفه باز نایستند.
2- تقسیمبندی مدارس
مدرسه سنتی
- منشها عکسالعملی هستند.
- سیستمها جزء به جزء هستند.
|
رهبری/ برنامهریزی استراتژیک |
یادگیری |
نوآوری |
افراد |
مشتریان |
امور عملکردی |
|
● سمتوسوی |
●تنها در مورد آموزش، حرف زده میشود. |
● نوآوری در مدرسه معنی ندارد. |
●ارزشیابی افراد، ذهنی صورت میگیرد و ملاکها(اگرچه تعریف هم میشوند) شخصی است. |
● تنها اولیا، دانشآموزان و معلمان کلیدی راضی نگاه داشته میشوند. |
● درصد قبولی محور است. |
مدرسه خام
- منشها متغیر هستند.
- سیستمها تغییر نمیکنند.
|
رهبری/ برنامهریزی استراتژیک |
یادگیری |
نوآوری |
افراد |
مشتریان |
امور عملکردی |
|
● تنها مدیر مدرسه و نیز مدیران بالاتر از او میخواهند نقشآفرین و الگو باشند. |
● معمولاً بر روی آموزش و یادگیری به عنوان یک امر مهم بحث میشود. |
● به نوآوری، به عنوان یک امر ضروری برای ایجاد روشهای کاری جدید نگاه میشود، ولی هنوز راه سامان یافتهای برای بروز نوآوری به چشم نمیخورد. |
● ارتباط بالا به پایین و رسمی در مدرسه حاکم است. |
● بر حفظ وضع موجود تأکید میشود و سعی میشود در اولیا، معلمان و دانش آموزان به عنوان مشتری نارضایتی ایجاد نشود و به صورت غیررسمی، نوعی وفاداری سنتی به این سه گروه مشتری به چشم میخورد. |
● مدرسه، به دنبال آن است که وضعیت خود را با متوسط استاندارد منطقهای که در آن واقع شده، مقایسه کند. |
مدرسه دارای عملکرد بهبود یافته
- رفتارهای سازمانی تغییر میکنند.
- سیستمها متغیر هستند.
|
رهبری/ برنامهریزی استراتژیک |
یادگیری |
نوآوری |
افراد |
مشتریان |
امور عملکردی |
|
●درمدرسه، برخی الگوهای نقشآفرینی وجود دارد. |
● آموزشها به صورت رسمی در مدرسه و بیرون آن صورت میگیرد. |
● درک جامعتری نسبت به نوآوری (به منزله ایجاد سیستماتیک روشهای جدید قابل تکرار) به وجود آمده و برخی پروژههای داوطلبانه و نوآورانه معلمان، مورد توجه خاص مدیران قرار میگیرد. |
●روالهایی برای معرفی کردن و شناساندن افراد فعال موجود است. |
●برنامههای پیشوازانه در ارتباط با مشتریان، طراحی و به اجرا گذاشته میشود. |
● علاوه بر کمیت، کیفیت آموزش هم مدنظر است. |
مدرسه پیشرو
- سعی بر یکپارچگی است.
- گردش در مشاغل وجود دارد و با وجود تخصصگرایی، همه در فعالیتها نقش دارند.
|
رهبری/ برنامهریزی استراتژیک |
یادگیری |
نوآوری |
افراد |
مشتریان |
امور عملکردی |
|
● تصمیمگیریها تفویض شدهاست. |
● نظارت مستمر وجود دارد. |
● مدیر مدرسه و مدیران ارشد، وظیفه خود را برای حمایت از طرحها و ایدههای مبتنی بر نوآوری میشناسد و فرهنگ سئوال پرسیدن را تشویق میکند. |
● کارکنان مدرسه، نسبت به نقش خود در فرآیندها آگاه هستند. |
●مشتریان، بیبروبرگرد در تصمیمگیریها دخالت دارند. |
● مدرسه به دنبال آن است که علاوه بر آن که کمیت و کیفیت را با هم پیگیری میکند، در ایجاد شناخت در فراگیران خود هم کوشش کند. |
مدرسه دارای عملکرد عالی
- تقویت عملکردها، صرفاً در مسیر چشماندازهاست.
- سیستمها توانمند، انعطافپذیر و پویا هستند.
|
رهبری/ برنامهریزی استراتژیک |
یادگیری |
نوآوری |
افراد |
مشتریان |
امور عملکردی |
|
● فلسفه اداره مدرسه غیرقابل تغییر است؛ حتی در شرایطی که مدیر مدرسه و مدیران ارشد تغییر کنند. |
● بهبود مستمر از پایین به بالا، بخشی از فرهنگ مدرسه است. ● سازگاری با فرهنگ مدرسه، یکی از پیش نیازهای هر نیروی جدیدی است که به مدرسه وارد میشود. |
●بر نوآوری و خلاقیت کارکنان مدرسه، از سوی مدیر تمرکز میشود. |
● ارتباطات مدیر مدرسه با کارکنان و مدیران ارشد، دوطرفه و متعادل است. ● مدرسه، از همه توانمندیهای همه کارکنان، دانش آموزان و اولیای خود، به طور کامل استفاده میکند. |
● تعامل با مشتریان به بالاترین حد خود میرسد تا هدفهای مدرسه تأمین میشود. |
●در مدرسه علاوه بر توجه به کمیت و کیفیت و ایجاد شناخت در فراگیران، راههای رسیدن به شناخت هم مورد عنایت قرار میگیرد (معرفت و شناخت نسبت به خود و جهان هستی). |
منبع : سایت «راهکار مدیریت»
نویسنده: مرتضی مجدفر
منبع: روزنامه همشهری،شنبه 25 تیر 1384، سال سیزدهم، شماره 3748، صفحه 11.
تاریخ بروزرسانی: 21/6/1384
